Dziecko mało śpi? 6 sposobów, aby wydłużyć mu drzemki

Franek wyspany i Franek niewyspany to dwie zupełnie różne osoby. Jakby nam dziecko podmienili. Zazwyczaj jest bardzo pogodny, często się śmieje, żartuje i wygłupia. Dobrze dogaduje się z innymi dziećmi. Rzadko zdarzają mu się napady histerycznego płaczu i złości. Natomiast kiedy się nie wyśpi, możliwe są dwa scenariusze: albo jest dziwnie nadpobudliwy, biega i krzyczy jak nakręcony, albo jest marudny: płacze z byle powodu, złości się na wszystko. Kiedy dziecko mało śpi, cierpi na tym cała rodzina.

dziecko mało śpi

Znaczenie snu w życiu dorosłego i dziecka

Określona ilość snu jest niezbędna do normalnego funkcjonowania. Czy wiesz, że zarwanie nocy lub spanie przez cały tydzień po 4-5 godzin dziennie powoduje upośledzenie sprawności porównywalne z obecnością 0,5 promila alkoholu we krwi? Sen jest potrzebny zarówno naszym ciałom, jak i emocjom, i psychice. Sprawia, że nasz mózg jest w stanie dobrze funkcjonować. W czasie snu odbywa się kodowanie i przetwarzanie informacji – tworzą się nowe połączenia nerwowe. To one pozwalają nam rozwiązywać problemy, zapamiętywać, myśleć logicznie i panować nad swoimi emocjami.

Warto również dodać, że w czasie snu uwalniany jest hormon wzrostu i wzmacnia się odporność organizmu.

Rodzice mają różne podejście do snu swoich dzieci. Są tacy, którzy uważają, że dziecko samo powinno sobie regulować, kiedy idzie spać, a kiedy się budzi. Inni preferują uregulowany tryb drzemek i nocnego usypiania. Trudno jednoznacznie określić, które podejście jest właściwe. Dzieci mają różne zapotrzebowanie na sen. Dlatego każda rodzina powinna znaleźć system najbardziej odpowiedni dla niej.

Po czym zatem poznać, czy Twoje dziecko mało śpi? Zwróć uwagę na dwie rzeczy.

  • Jego zachowanie – jest często płaczliwie i marudne, szczególne wieczorem. Łatwo wpada w złość i reaguje bardzo gwałtownie. Takie zachowania oczywiście są typowe dla określonego wieku dzieci, jednak widzę z własnego doświadczenia, że często mogą być spowodowane po prostu zmęczeniem. Najlepiej zrobić tutaj eksperyment – zapewnić dziecku więcej snu niż zwykle przez kilka dni i sprawdzić, czy zmieni się jego zachowanie.
  • Poranne wstawanie – jeśli dziecko chodzi do przedszkola lub szkoły i codziennie ma problem ze wstaniem o odpowiedniej porze, to znak, że za mało śpi. Prawdopodobnie powinno chodzić spać wieczorem nieco wcześniej.

Według mnie wyznacznikiem jest obserwowanie dziecka. Rodzic jest w stanie zobaczyć, czy jego dziecko mało śpi w dzień i w nocy. Jeśli tak jest, przejawia się to zawsze w jego zachowaniach. Tak samo jak u dorosłego.

Są dzieci, które porzucają drzemki, kiedy mają dwa lata. Inne śpią w dzień nawet do piątego roku życia.  Każde dziecko ma określone zapotrzebowanie na ilość snu. Należy je obserwować i wspólnie określić najlepszy model. Czy zostawiać decyzję w 100% dziecku? Według mnie, nie. Ono nie rozumie tego, że potrzebuje snu do normalnego funkcjonowania. Gdybyśmy zostawili naszemu Frankowi wolną rękę w tym względzie, prawie nigdy by nie spał w ciągu dnia. Nieomal codziennie słyszę od niego: Nie chcę spać! Później zasypia i tak, a po przebudzeniu jest pogodny i uśmiechnięty do wieczora.

dziecko mało śpi

Co zrobić, kiedy dziecko mało śpi, ale odmawia drzemek?

W pewnym momencie życia dziecko jest tak bardzo zafascynowane światem wokół siebie i własnymi umiejętnościami motorycznymi, że szkoda mu czasu na sen i może zacząć odmawiać drzemek. Nie jest to jednak wystarczający powód, by rzeczywiście z nich zrezygnować. W naszym przypadku odbywa się to tak, że codziennie o podobnej porze idziemy z Frankiem czytać. Wcześniej zwykle mówi, że nie jest zmęczony i nie chce spać. My oznajmiamy, że to czas odpoczynku i że nie musi zasnąć, ale poczytamy i poleżymy razem, żeby zregenerować siły. W czasie czytania kładziemy się, a po skończeniu przytulamy i Franek sobie leży (ja albo leżę z nim, albo siedzę obok i trzymam go za rękę). W większości przypadków zasypia.

Chodzi o to, aby codziennie o podobnej porze dziecko położyło się, aby odpocząć. Możesz puścić mu muzykę relaksacyjną lub jakąś spokojną bajkę-audiobook. Jeśli nie zaśnie, przynajmniej chwilę zregeneruje swoje siły. Przy wprowadzaniu tego zwyczaju bardzo pomocne byłoby uporządkowanie dnia swojej rodziny.

Obserwuj zatem jego zachowanie. Kiedy dziecko mało śpi i jest zmęczone, zaczyna trzeć oczy, robi się bardziej płaczliwe i marudne, jego spojrzenie robi się bardziej szklane. To są pierwsze oznaki potrzeby snu. Jeśli zostaną zlekceważone, w niedługim czasie maluch nabiera nowych sił i znów wygląda, jakby nie potrzebował zasypiać. Jest to jednak złudzenie.

Jeśli zatem dziecko potrzebuje więcej snu, to dlaczego budzi się z drzemki po około 40 minutach i wygląda, jakby już się wyspało? Czy nie umie samo sobie regulować, ile snu potrzebuje? Odpowiedzi udziela nam neurobiologia i wiedza o cyklu snu. U dzieci jeden cykl trwa około 40-60 minut. Po jego zakończeniu następuje sen bardzo lekki. Wiele dzieci budzi się właśnie w tym momencie. Nie dlatego, że są już wypoczęte, ale dlatego, że nie potrafią same na nowo zasnąć.

Czasem problem stanowi światło lub hałas, czasem hormony stresu lub podekscytowania, które wypełniają małe ciało. Czasem dziecko potrzebuje nauczyć się umiejętności samodzielnego zasypiania. Jeśli zasypia na Twoich rękach (tak zwykle zasypia nasz Jaś), prawdopodobnie po zakończeniu cyklu snu znów będzie Cię potrzebował, aby usnąć. Jeśli zasypia przy piersi, prawdopodobnie będzie potrzebował znów ssać, aby przejść przez lekki sen między jednym a drugim cyklem. Wybudzanie się po zakończeniu cyklu często jest powodem, dla którego dziecko mało śpi.

 

6 sposobów, aby wydłużyć drzemki

Co możesz zrobić, aby pomóc dziecku spać dłużej?

1. Obserwuj pierwsze oznaki zmęczenia.

Dziecko powinno położyć się spać, kiedy pojawiają się pierwsze oznaki zmęczenia. Im bardziej jest zmęczone, tym trudniej mu zasnąć – jego ciało zaczyna produkować adrenalinę i kortyzol, aby w ogóle było w stanie funkcjonować. Utrudniają one zasypianie i powodują, że sen jest gorszej jakości. Dlatego dzieci, które zasypiają bardzo zmęczone zwykle gorzej śpią. Nasz Franek przesypia spokojnie całą noc. Jednak kiedy z jakiegoś powodu kładzie się spać znacznie później niż zwykle, nieomal zawsze budzi się z płaczem po około godzinie spania.

 

2. Zadbaj o dużą ilość ruchu i świeżego powietrza.

Każdego dnia dziecko powinno mieć okazję do tego, żeby się wybiegać i wyszaleć, najlepiej na świeżym powietrzu. Poprawia to jakość snu, prawdopodobnie dlatego, że zmniejsza ilość hormonów stresu w organizmie.

Możesz również pamiętać o tym, aby zapewnić mu przed wieczornym wyciszeniem porządną dawkę śmiechu i dobrej zabawy. To również pomoże mu szybciej i spokojniej zasnąć.

dziecko mało śpi

3. Zredukuj ilość bodźców, które docierają do dziecka w czasie snu.

Kiedy rytm snu dziecka jest już uregulowany, pierwsze 30-40 minut to sen głęboki, z którego nie jest łatwo go wybudzić. Po tym czasie następuje sen bardzo lekki, w którym nawet delikatne dźwięki mogą spowodować pobudkę. Szczególnie jest to widoczne u dzieci małych, które nie chcą stracić ani chwili z życia, które dopiero odkrywają.

Możesz wykorzystać tzw. białe dźwięki, które będą towarzyszyły śpiącemu dziecku. Dzięki temu dźwięki Twojego chodzenia po domu i normalnego funkcjonowania nie będą dla niego tak słyszalne.

 

4. Zredukuj światło.

Jasność w pokoju to znak dla naszego organizmu, że należy się budzić. Świetnie mogą sprawdzić się w tym wypadku całkowicie zaciemniające pokój rolety. Im ciemniej, tym lepiej, również w czasie drzemki w ciągu dnia.

 

5. Przerwij cykl snu.

Spróbuj delikatnie dotknąć dziecko tuż przed tym, kiedy przejdzie w lekką fazę snu (chwilę przed tym, kiedy zwykle się budzi). Lekko pogłaskaj je, połóż na nim rękę tak, aby się poruszyło. Nie wybudzaj go całkiem, ale pozwól dalej mu spać. W ten sposób przerywasz jego cykl snu, dzięki czemu omija fazę snu lekkiego i rozpoczyna nowy cykl.

 

6. Pomóż mu przejść przez fazę rozbudzania.

W momencie przechodzenia pomiędzy jednym a drugim cyklem snu, kiedy dziecko zaczyna się rozbudzać, zapewnij mu takie warunki, jakie miało, kiedy zasypiało. Jeśli leżałaś obok niego, by pomóc mu zasnąć, bądź blisko, połóż się na chwilę lub dotknij go dłonią (czasem to wystarczy). Jeśli zasnęło na Twoich rękach, weź go znów na ręce jeśli zaczyna płakać i spróbuj jeszcze raz uśpić.

 

Sen dziecka to temat, który wzbudza emocje u wielu rodziców. Przyznam, że kiedy Franek się nie wyśpi, odliczam minuty do położenia go do łóżka, bo jest znacznie trudniejszy niż zazwyczaj. Kiedy dziecko mało śpi, Ty potrzebujesz znacznie więcej spokoju i cierpliwości w sobie. Dlatego lepiej zorganizować Wasze życie rodzinne tak, abyście mogli odpoczywać tyle, ile potrzebujecie.